Kızderbent’e Uzanan Zorunlu Göç: Hasan Akar’ın Ailesinin Darova’dan Anadolu’ya Yolculuğu

Hasan Akar'ın Ailesinin Kızderbent'e Geliş Öyküsü

Ailem, 1924 yılının Nisan ayında Drama Livası’na bağlı Kavala kazasının Sarışaban nahiyesindeki Darova köyünden göç etti. Önce trenle İstanbul’a, ardından vapurla Sinop’a ulaştılar. Babam 12, annem ise 8 yaşındaydı. Göç ettikleri vapurun adı "Millet Vapuruydu".

İstanbul’da yaklaşık 2-3 hafta beklediler, toplamda 1,5 ay sonra Sinop’a vardılar. Ailemiz tütüncülükle uğraşıyordu. Babamın babası cami hocası, annemin babası ise hayvan alım satımı yapan bir esnaftı. Bu göç dalgasıyla yaklaşık 3.000 kişi Türkiye’ye geldi. Başbakanlık Arşivlerinde Darova’dan gelen 628 aile reisinin tasfiye talepnamesi kayıtlıdır.

Sinop Gerze’de kendilerine gösterilen yerler hayvancılığa ve tütüncülüğe elverişli değildi. Ayrıca çocuklarının denizde boğulmasından korktukları için burada kalmak istemediler. Hayvancılık için yeterli arazi sunulmaması da önemli bir etkendi.

Köyün önde gelenleri, Türkiye’nin farklı yerlerinde uygun yaşam alanları araştırırken, Kocaeli Karamürsel’deki Kızderbent köyünün Darova’ya benzerliğini fark etti. Hem iklim hem de bitki örtüsü bakımından benzeyen bu köyde tütüncülük ve hayvancılık yapabileceklerine inandılar.

Bu karardan sonra 3 gruba ayrıldılar: Bir grup Sinop’ta kaldı, bir grup Yalova’nın Kadıköy beldesine yerleşti, büyük çoğunluk ise Kızderbent köyünü tercih etti. Bugün hâlâ Sinop Gerze ve Yalova Kadıköy’de yaşayan akrabalarımız vardır.

Yerleşimde akrabalık bağları ve sosyal dayanışma ihtiyacı belirleyici oldu. Kızderbent’e ve Kadıköy’e yerleşenlere devlet tarafından kişi başına 7 dönüm tarla verildi. Ancak, Kızderbent’te Rumlardan kalan ev sayısı az olduğu ve kalanlar da yaşanılabilir durumda olmadığı için herkes kendi evini inşa etti.

Kavala’nın Sarışaban (Hrisupoli) ve Darova (Kechrokampos) köyü

Kızderbent coğrafi olarak Darova’ya çok benzediğinden uyum süreci kolay oldu. 2009 yılında Yunanistan’daki, bugün Kechrokampos olarak adlandırılan eski Darova köyünü ziyaret ettiğimde bu benzerliği birebir gözlemledim. Yalnızca Darova’daki Karasu Nehri, Kızderbent’teki küçük dereye göre çok daha büyüktü ve tarlalar daha geniş bir ovada yer alıyordu.

Toplumumuz kendi içine kapalı bir yaşam sürdü. Evlilikler çoğunlukla kendi aralarında veya diğer mübadil kökenli ailelerle yapıldı. Bu, soyun korunması ve kültürel bütünlüğün sağlanması amacıyla uygulanmış geleneksel bir yöntemdi. Zamanla bu uygulama alışkanlık haline geldi.

Bu yazı, göç eden bir ailenin gerçek yaşam hikâyesidir ve Kızderbent’in sosyal dokusunu anlamak için önemli ipuçları taşır. Geçmişe ışık tutarken, bugünkü Kızderbent’in kültürel çeşitliliğinin temelini de gözler önüne serer.

Not: Siz de ailenizin göç hikâyesini paylaşmak isterseniz, İletişim sayfasından bizimle paylaşabilirsiniz.

Bu Yayına da Bakın

Kocaeli’nin Doğal Güzelliği: Kızderbent - Keramet Doğa Yürüyüşü