Tarihle Yoğrulmuş Bir Köy: Kızderbent’in 1828’den Bugüne Serüveni

1828 Yılı Serristori'nin Kızderbent Ziyareti

1828 yılında bölgemizi ziyaret eden, Rusya ordusunda albay olarak görev yapan Kont Serristori, Karamürsel yakınlarındaki Kızderbent köyü için şu gözlemi yapmıştır: Yaklaşık 150 yıl önce göç etmiş Bulgarların oluşturduğu 150 hanelik bir köy. Çalışkan ve zengin bir halk yaşıyor. Köyün çevresinde birçok çiftlik yer almakta.

Bir yıl sonra aynı köyde konaklayan George Thomas Kappel ise Kızderbent’i şu şekilde tanımlar: “Bir saat sonra Kızderbent’e vardık ve geceyi bir Bulgar’ın evinde rahat geçirdik. Ev sahibemiz, yaşına rağmen oldukça canlı ve neşeliydi. Kılavuzum olan yakışıklı Tatar’ın el şakalarına gönülden karşılık veriyordu.” Kızderbent ismini, içinde bulunduğu dağ geçidinden almaktadır.

O dönemlerde yaklaşık 100 haneden oluşan ve tamamı Bulgar olan Kızderbent, Osmanlı padişahı tarafından saraydaki hanımlardan birine armağan edilmiş 12 köyden biri olarak bilinir. Bu hanım köyleri, daha sonra bir Ermeni bankerine toptan devredilmiş, ardından da perakende olarak tekrar Türklere satılmıştır. Yeni sahipleri yerleşerek buranın ve diğer köylerin başlıca geçim kaynağı olan ipekçilikte faaliyet göstermeye başlamışlardır.

1828 Yılı Serristori'nin Kızderbent Ziyareti

Mübadele öncesinde Karamürsel’de yoğun olarak Rumlar yaşamaktaydı. Ancak Yunan işgali sırasında Rumlar, Karamürsel’deki evleri yakıp yıkarak çeşitli taşkınlıklara girişmişlerdir. 1922’de Yunan ordusu Kocaeli’den çekilirken, Rumlar da Yunan ordusuyla birlikte Karamürsel’den ayrılmışlardır.

Rumların boşalttığı Kızderbent’e ise Yunanistan’ın Develi, Sarışaban, Selanik ve Darova bölgelerinden gelen 350 hane mübadil yerleştirilmiştir. Bu mübadiller, Kızderbent’in bugünkü kültürel dokusunun temelini oluşturmuş, köyün sosyal ve ekonomik hayatını şekillendirmiştir.

Günümüzde Kızderbent, hem tarihsel zenginliği hem de doğal güzellikleriyle dikkat çekmektedir. Bölgede bulunan eski çiftlikler, tarihi evler ve doğa yürüyüşü yolları, ziyaretçiler için cazip noktalar olarak öne çıkmaktadır. Ayrıca mübadil köylerinin kültürel mirasını yaşatmak adına çeşitli etkinlikler ve anma günleri düzenlenmektedir.

Kızderbent’i ziyaret edenler, sadece tarih değil, aynı zamanda geleneksel yaşam biçimini ve doğal yaşamın huzurunu deneyimleme fırsatı bulmaktadır. Bölgenin zengin geçmişi ve kültürel çeşitliliği, Kızderbent’i Türkiye’nin önemli kültür ve doğa turizmi destinasyonlarından biri haline getirmektedir.

Bu Yayına da Bakın

Kızderbent: Emeklilerin Huzur Durağı ve Tarihle İç İçe Bir Köy